English version
  

Muzeum Fryderyka Chopina

w Towarzystwie im. Fryderyka Chopina w Warszawie

 

    Początki Muzeum Fryderyka Chopina w Towarzystwie Chopinowskim w Warszawie sięgają lat trzydziestych XX w. Już w 1935 r., ówczesny Instytut Fryderyka Chopina, założony rok wcześniej przez 32 wybitnych przedstawicieli świata kultury i polityki z Karolem Szymanowskim, Emilem Młynarskim, Stanisławem Niewiadomskim, Józefem Beckiem i Augustem Zaleskim na czele, rozpoczął gromadzenie zbiorów. Zakupiono wówczas od Ludwiki Ciechomskiej (1906-1972), prawnuczki siostry Chopina, Ludwiki Jędrzejewiczowej i Bogusława Kraszewskiego ze Starego Kuplina trzynaście niezwykle cennych rękopisów. Należały do nich: kompletny autograf Tria g-moll op. 8 na fortepian, skrzypce i wiolonczelę Chopina, siedem listów młodziutkiego kompozytora pisanych do rodziny z Szafarni 10 sierpnia 1824 (wśród nich cztery słynne "Kuryery Szafarskie" z 1824) i z Kowalewa [6 lipca 1827] oraz do przyjaciela z lat szkolnych, Juliana Fontany, Paryż [1835], trzy laurki i powinszowania Chopina dla ojca (6 grudnia 1816 i 1818) i matki (16 czerwca 1817) w dniu imienin oraz dwie dedykacje z 6 i 9 czerwca 1833 r. dla Józefa Nowakowskiego, przyjaciela z Warszawskiego Konserwatorium. Wymienione autografy polskiego artysty stanowiły zalążek przyszłego Muzeum Chopina, które po II wojnie światowej rozwinęło znacząco swoją działalność. Przed 1939 r. rozpoczęto także tworzenie fototeki, biblioteki i fonoteki. Należy podkreślić, że dzięki ofiarności i zapobiegliwości Mieczysława Idzikowskiego, członka-założyciela Instytutu Fryderyka Chopina, wspomniane autografy nie uległy zniszczeniu podczas wojny.

    W 1945 r. reaktywowano Instytut Fryderyka Chopina z siedzibą w Warszawie, najpierw przy ul. Zgoda 15, a od 1953 r. w Zamku Ostrogskich przy ul. Okólnik 1. Tu także znalazło swoje miejsce Muzeum, fototeka, biblioteka i fonoteka.

    Do podstawowych zadań każdego Muzeum, a także i Chopinowskiego należy gromadzenie zbiorów, ich opracowywanie, publikacja katalogów zbiorów oraz prowadzonych badań, działalność wystawiennicza (wystawy stałe i czasowe we własnej siedzibie oraz poza nią) i wydawnicza. Po wojnie przystąpiono przede wszystkim do gromadzenia zbiorów oraz do organizowania pierwszych wystaw.

    Zbiory muzealne (rękopisy, druki pamiątkowe i z naniesieniami rękopiśmiennymi, ikonografia - portrety, widoki miejscowości, plakaty), biblioteczne (książki, czasopisma, nuty), fonoteki (płyty analogowe i kompaktowe, taśmy) oraz fototeki (negatywy, pozytywy, mikrofilmy) pochodzą z zakupów w kraju i za granicą, z darów i depozytów.

    Najcenniejsze zbiory muzealne, jak autografy Chopina, jego listy, portrety, pamiątki były i są do dziś nabywane głównie za granicą w antykwariatach w Paryżu (u A. Brieux, P. Beresa, R. Davisa, M. Lolie, R. Legoux i F. Studzińskiego), Tutzing k. Monachium (u H. Schneidera), Genewie (u N. Raucha), Brnie (u Stukera), Bazylei (w Erasmushaus Haus der Bcher AG) i na aukcjach organizowanych w Niemczech (w Marburgu i w Berlinie u Klausa Mecklenburga - właściciela firmy J.A. Stargardt), Francji (w Paryżu w Htel Drouot i w Issoudun w Htel des Ventes) i Wielkiej Brytanii (w Londynie u Sotheby`s) oraz od osób prywatnych np. od Arthura Hedleya, londyńskiego kolekcjonera i chopinologa, Aurore Lauth-Sand, wnuczki George Sand w Paryżu czy też Mario Uzielliego w Liestalu w Szwajcarii. Wyjątek stanowią obiekty zakupione po II wojnie światowej od Władysława Bichniewicza, prawnuka najstarszej siostry Chopina, Ludwiki Jędrzejewiczowej (np. złoty zegarek, który młodziutki pianista i kompozytor otrzymał z dedykacją od A. Catalani w 1829 r. oraz portret Chopina-kamea w agacie Luigi Islera z ok. 1842), Ewy i Adama Kotulów z Krakowa (list Chopina do Juliana Fontany, Nohant, 7 X 1841), Mieczysława Idzikowskiego (list Chopina do Juliana Fontany, Nohant, 8 IX 1841) i Pauliny Chromińskiej z Warszawy (książka z podpisem Chopina J.-F. Bouilly`ego Les encouragemens de la jeunesse, t. II Bruxelles 1821, dar ojca chrzestnego kompozytora, Fryderyka Skarbka, 5 III 1823) oraz od Jerzego Kniołka z Kobyłki pod Warszawą, który dzięki kontaktom jego ciotki, Józefy Krawczyk z Leonem Ciechomskim z Krakowa, stał się właścicielem ogromnego zbioru chopinianów liczącego 160 pozycji. Wśród obiektów nabytych od Kniołka w latach 1959-1961 znalazły się m. in. dwa listy Chopina pisane do rodziny z Nohant, [18] - 20 lipca 1845 i z Paryża, 8 [-9] czerwca [18]47, szkic Nokturnu c-moll, szkic w Es-dur oraz ćwiczenia fortepianowe Chopina, zapisy pamiątkowe Louisa Wernera, Aloysy`ego Fuchsa, Wilhelma Wrfla, Leopolda E. Czapka, Thomasa Tellefsena, Seweryna Gałęzowskiego, Norberta Alfonsa Kumelskiego dla Chopina pochodzące z 1831 r. z Wiednia., listy adresowane do Chopina (A.C. de Belleville-Oury, S. Horsley, J. Janina, C.S. Norton, E. Shelburne, A. Sartoris, M. Gibson), listy polecające kompozytora m. in. w związku z jego podróżą do Anglii w 1848 r. (D. Obrescoff, M. Kalergis), listy Jane Wilhelminy Stirling (25 sztuk), Delfiny Potockiej (Paryż, 26 [X 1849], Camille Pleyela (Paryż, 12 XII 1853), Henri`ego F. Chorleya (Londyn, 1? XI [18]49), Feliksa Bentkowskiego (Warsz.[awa], 4 VII [18]48 i Juliana Fontany (Paryż, 2 VII 1852) do Ludwiki Jędrzejewiczowej, listy firmy wydawniczej w Lipsku, Breitkopfa i Hrtla i Franza Riesa w Dreźnie, Aleksandry i Maurycego Karasowskich do Izabeli Barcińskiej oraz jej odpowiedzi m. in. Karasowskim, dotyczącej wznowień utworów Chopina oraz biografii kompozytora. Ponadto J. Kniołek sprzedał Towarzystwu Chopinowskiemu trzy rysunki Chopina, jego modlitewnik (La journe du chretien sanctifie par la priere et la mditation, Varsovie 1783, z podpisem właściciela), książkę z biblioteki kompozytora, którą otrzymał on w 1824 r. w Liceum Warszawskim, w dowód za pilność i dobre sprawowanie (G. Monge, Wykład Statyki... Warszawa 1820), zeszyt Chopina do kaligrafii z lat szkolnych, trzy niezwykle cenne kalendarzyki Chopina z lat 1834, 1848 i 1849 zawierające jego notatki, pierwodruk Poloneza g-moll, wydanego w 1817 r. u księdza J.J. Cybulskiego z ded. dla Wiktorii Skarbek, plan metody fortepianowej Chopina skopiowany przez siostrę, Ludwikę, trzy listy poety, Stefana Witwickiego pisane do George Sand z Freiwaldau (17 XII 1844), Grafenbergu (1 I 1846) i z Rzymu (16 III 1847). Warto także wspomnieć o laurkach i powinszowaniach rodzeństwa Chopina: Emilii, Izabeli i Ludwiki tworzonych w dniu imienin ich rodziców oraz o Dzienniku z podróży do Niemiec, Holandii i Francji (Warszawa, 10.06 - Paryż, 24.08.1828) przyszłego męża Ludwiki, Józefa Kalasantego Jędrzejewicza i trzydziestodwustronicowym liście Ludwiki do męża, zaczynającego się od słów "Obraziłam Cię mimowolnie i trzy lata najdotkliwszego cierpienia i łez nie były w stanie Cię przebłagać..." (Warszawa, po 17 IX 1852) oraz o autografie brulionu mowy wygłoszonej przez księdza Jana Dekerta w czasie pogrzebu Mikołaja Chopina na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie w dniu 6 maja 1844.

    W zbiorach Muzeum, którego inwentarze liczą obecnie 3622 pozycje (w tym 22 depozyty) znajdują się autografy kompletne, fragmenty i szkice (łącznie 129 pozycji inwentarzowych) oraz kopie (całości lub fragmentów) sporządzone przez osoby z rodziny lub z otoczenia kompozytora (Marcelinę Czartoryską [?], Mikołaja Chopina, Juliana Fontanę, Auguste`a Franchomme`a, Ludwikę Jędrzejewiczową, Thomasa Tellefsena) następujących utworów Chopina m. in.: Berceuse Des-dur op. 57, Impromptu As-dur op. 29, Fis-dur op. 36 i cis-moll op. 66, Mazurków: f-moll op. 7 nr 3, G-dur op. 50 nr 1, a-moll op. 67 nr 4, f-moll op. 68 nr 4 (także rekonstrukcja szkicu dokonana przez A. Franchomme`a w 1852 r.), Nokturnów c-moll bez opusu, c-moll i fis-moll op. 48 nr 1 i 2, pieśni: Precz z moich oczu op. 74 nr 6 do słów Adama Mickiewicza (wersja pierwsza z 1827 r.), Wojak op. 74 nr 10 i Pierścień op. 74 nr 14 do słów Stefana Witwickiego, Polonezów d-moll, B-dur i f-moll op. 71 nr 1, 2 i 3, Sonat: b-moll op. 35, h-moll op. 58 i g-moll op. 65, Tria g-moll op. 8, Grande Valse Brillante Es-dur op. 18 z 1833 r., który jest darem Narodowego Banku Polskiego w Warszawie (17 VI 1993), Walca f-moll op. 70 nr 2 i Wariacji B-dur op. 2 na temat La ci darem la mano z opery Don Giovanni W.A. Mozarta. Wymienione autografy i kopie stanowią niezwykle cenny materiał źródłowy dla badaczy i wydawców dzieł Chopina. Korzystają z nich na miejscu naukowcy z Polski i z zagranicy.

    Ponadto, Muzeum Chopina jest w posiadaniu szkiców nie wykorzystanych przez kompozytora jak figuracje, studia kontrapunktyczne, fragmenty zharmonizowane akordowo, fragmenty pieśni Dawny polak (sic!) chodził w portkach i rumuńskiej pieśni z Wołoszczyzny Dona Vallach, itp. oraz refren Mazurka Dąbrowskiego zharmonizowany przez Chopina w tonacji B-dur z zabawną dedykacją "nieukowi nieuk" napisaną być może dla Konstantego Młokosiewicza, porucznika huzarów, i datą: "Carlsbad 2, Sept. 1835".

    Poza rękopisami dzieł polskiego kompozytora w zbiorach Muzeum znajdują się też pierwsze francuskie wydania jego dzieł, które stanowiły niegdyś własność siostry Chopina, Ludwiki (3 tomy, 45 opusów), przyjaciela kompozytora, Napoleona Ordy (1 tom, 11 opusów), Marii Wodzińskiej, obiektu jego uczuć (1 tom obejmujący op. 24) i Pierre`a Zimmermanna (1 zeszyt - op. 65).

    Cztery pierwsze tomy zawierają odręczne adnotacje i poprawki naniesione zwykłym ołówkiem - wg tradycji rodziny - przez Chopina, a na trzech tomach należących do Ordy, Wodzińskiej i Zimmermanna Chopin zanotował atramentem dedykacje: 1) "Napoleonowi Ordzie / FF. Chopin", 2) "a Mlle Marie Wodzyńska [!] / F Chopin", 3) "A son ami Zimmermann / F. Chopin/ Paris 17 febr. [18]48".

    Ważne miejsce pośród rękopisów muzycznych zajmują w Muzeum: 40-stronicowy autograf Kwartetu fortepianowego g-moll Wolfganga Amadeusza Mozarta [KV 478] oraz autografy dzieł kompozytorów XIX w.: Józefa Elsnera, Józefa Jawurka, Franciszka Liszta, Józefa Wieniawskiego i Sigismunda Thalberga. Są też utwory (rękopisy oraz druki) Carlosa Chaveza, Oskara Espla, Bohuslava Martin, Zygmunta Noskowskiego, Andrzeja Panufnika, Florenta Schmitta i Aleksandra Tansmana poświęcone Chopinowi oraz utwory Benjamina Godarda, Alfreda Quidanta, Moritza Rosenthala dedykowane Ignacemu Janowi Paderewskiemu.

    Duży dział zbiorów Muzeum tworzy korespondencja Fryderyka Chopina, która obejmuje: 1) listy kompozytora (64 szt.) adresowane do rodziny, znajomych, przyjaciół i uczniów (S. Clsinger, J. Dessauera, J. Fontany, W. Grzymały, A. Gutmanna, J.Ch. Kesslera, M. Oborskiego, C. Pleyela, M. de Rozieres, G. Sand i jej syna Maurice`a, A. Schindlera, K. Szulczewskiego, S. Witwickiego) oraz do wydawców: Brandusa, Ftisa, i M. Schlesingera w Paryżu, Wessla w Londynie i P. Mechettiego w Wiedniu, 2) listy pisane do Chopina m.in. przez G. Donizettiego, J. Elsnera, J.P. Pixisa (28 szt.) oraz 3) listy np. Klementyny z Tańskich Hoffmanowej do Izabeli i Ludwiki Chopin, Paula Gauberta, Adelaide Kemble i Pauliny Viardot do George Sand, G. Sand do Marie de Rozires oraz Friederike Streicher z domu Mller i Thomasa Tellefsena do Karola Mikulego, które dotyczą Chopina i mają także duże znaczenie dla biografów polskiego kompozytora.

    Poza tym Muzeum zgromadziło również listy kompozytorów, śpiewaków, pianistów, malarzy, poetów, wydawców żyjących w XIX i XX stuleciu (H. Berlioza, C. Czernego, J.N. Hummla, F. Liszta, G. Meyerbeera, L. Osińskiego, A.M. Panserona, Z. Rabcewiczowej, G.A. Rossiniego, M. Dudevant-Sanda, K. Szymanowskiego, K. Ujejskiego, H. Wieniawskiego, S. Witwickiego, Wł. Żeleńskiego) oraz listy wielu innych osób m. in. z rodziny siostry Chopina, Ludwiki i M. Wodzińskiej lub osób związanych z tradycją chopinowską, żyjących w wieku XX (m. in. L. Ciechomskiej, L. Ciszewskiej, T. Orpiszewskiej, W. Rulikowskiego, A. Towiańskiego, Marii i Michała Wodzińskich).

    W Muzeum Chopina znajdują się również różnego rodzaju dokumenty rękopiśmienne członków rodziny Chopina, Solange Clsinger, która pisze m. in. na temat jego śmierci, Johanna Baptista Cramera, Józefa Elsnera i jego żony Karoliny, Władysława Laskowicza, którego wspomnienia dotyczą wizyty Fryderyka Chopina u Adama Mickiewicza w ostatnich miesiącach 1834 r., Karola Mikulego, którego notatka dotyczy polifonicznej techniki kompozytorskiej w zakresie kanonu, generała Girolama Ramorino, który w wiadomości przekazanej Chopinowi pyta, czy zechciałby on uczestniczyć w wieczorze u "pewnej miłej Damy", którą była przypuszczalnie Marceline Desbordes-Valmore, francuska poetka. Są też w zbiorach muzealnych autografy - podpisy Daniela Aubera, Izabeli Barcińskiej, Julesa Benedicta, Luigiego Cherubiniego, Justyny i Mikołaja Chopinów, Charlesa Gavarda, Jacquesa Fromentala Halvy`ego, Ludwiki Jędrzejewiczowej, Fanny Persiani, Giovanniego-Battisty Rubiniego, Antonia Tamburiniego oraz podpisy uczestników i jurorów Międzynarodowych Konkursów Pianistycznych im. Fryderyka Chopina złożone pod ich fotografiami i karykaturami.

    Cenne są także materiały rękopiśmienne, maszynowe i drukowane dotyczące działalności Instytutu Fryderyka Chopina w latach 1934 - 1939 oraz książka pamiątkowa założona w 1895 roku dla zwiedzających Żelazową Wolę, w której znajduje się m.. in. wpis Antoniego Jędrzejewicza, siostrzeńca Chopina.

    Poważną część zbiorów stanowi ikonografia, na którą składają się: 1) portrety: a) Fryderyka Chopina powstałe w latach 1826-1994, wykonane w różnych technikach (olejne, ryciny, akwarele, rysunki, fotografie, rzeźby, medale), b) rodziny oraz znajomych i przyjaciół kompozytora, c) karykatury i fotografie uczestników i jurorów Międzynarodowych Konkursów Chopinowskich, 2) widoki miejscowości, w których Chopin mieszkał i które odwiedzał, 3) plakaty wystaw, festiwali i konkursów chopinowskich.

    Pośród portretów Chopina wykonanych z natury należy wymienić dwa rysunki Elizy Radziwiłłówny z lat 1826? i 1829, kilka portretów namalowanych akwarelą i farbą olejną przez przyjaciela Chopina, Teofila Kwiatkowskiego, wśród nich cenny obraz pt. Ostatnie chwile Chopina, który przedstawia - poza Chopinem - jego siostrę Ludwikę, Marcelinę Czartoryską (jego uczennicę), przyjaciół - Wojciecha Grzymałę i księdza Aleksandra Jełowickiego oraz twórcę obrazu, Kwiatkowskiego.

    Szczególne miejsce w zbiorach Muzeum Chopina zajmuje wyposażenie gabinetu profesora Jerzego Żurawlewa, twórcy Międzynarodowych Konkursów Chopinowskich i jego archiwum przekazane Towarzystwu im. Fryderyka Chopina w darze w 1984 r. przez żonę profesora, Annę Żurawlew.

    Zbiory Muzeum nie byłyby tak bogate i cenne, gdyby nie dary i depozyty Muzeum Narodowego w Warszawie (ofiarowało ono do zbiorów m. in. ostatni fortepian Chopina), Artura Rubinsteina, Pierre`a Charpentiera, Stefana Czarneckiego, Romana Sanguszki i Karola Smólskiego z Paryża, Juliana Godlewskiego z Zurichu, Arthura Hedleya z Londynu, Karola Liszniewskiego z Cincinnati, Christiana Zabriskie z Nowego Jorku, Bohdana Marconiego, Zygmunta Mycielskiego z Warszawy, rodziny Karola Mikulego z Gorlic i z Krakowa, Jerzego Kniołka z Kobyłki pod Warszawą, Aurory Lauth-Sand z Nohant, George`a Smeets-Sanda z Gargillesse, Henryka Bogusławskiego z Rzymu, wspomnianego już Narodowego Banku Polskiego, przedsiębiorstwa "Polmos" z Siedlec, Ministerstwa Kultury i Sztuki, z którego pomocą zbiory Muzeum były systematycznie przez lata wzbogacane.

    Ogromne znaczenie dla badaczy życia i twórczości Fryderyka Chopina oraz dla osób popularyzujących wiedzę o polskim kompozytorza mają także zbiory biblioteczne, fonoteki i fototeki. Służyły one w dużej mierze m. in. do wydania takich publikacji jak: Rękopisy utworów Chopina. Katalog. Manuscipts of Chopin`s Works. Catalogue w opracowaniu Krystyny Kobylańskiej (Kraków, 1977, TiFC i PWM), Katalog Dzieł Fryderyka Chopina. A Catalogue of the Works of Frederick Chopin autorstwa Józefa Chomińskiego i Teresy Dalili Turło (Kraków 1990, TiFC i PWM), The Facsimile Edition of the Autograph of Fryderyk Chopin`s Works from the Collection of Fryderyk Chopin Society in Warsaw (Tokio 1990, TiFC i Greene Peace Publishers), Fryderyk Chopin. Grande Valse brillante Es-dur op. 18. Faksymile autografu ze zbiorów Muzeum Chopina - Towarzystwa im. Fryderyka Chopina w Warszawie z komentarzem Wojciecha Nowika (Kraków 1995, TiFC i Musica Iagellonica), Fryderyk Chopin. Autograf Mazurka f-moll op. 68 nr 4 - szkic całości. Faksymile autografów ze zbiorów Muzeum Chopina - Towarzystwa im. Fryderyka Chopina w Warszawie z komentarzem Hanny Wróblewskiej-Straus (Kraków 1996, TiFC i Musica Iagellonica), i Wolfgang Amadeus Mozart, Quartett in g fr Klavier, Violone, Viola und Violoncello KV 478,. Faksimile nach dem Autograph im Museum der Chopin-Gesellschaft Warschau mit einer Einfhrung von Faye Ferguson (Salzburg 1991, TiFC i Internationale Stiftung Mozarteum Salzburg).

    Biblioteka będąca jedną z nielicznych na świecie bibliotek chopinowskich, liczy obecnie 9267 czasopism i książek napisanych w wielu językach (m. in. w japońskim) w latach 1852-1997, 4789 nut (od pierwszych wydań aż po wydania drukowane obecnie, w tym - wydania zbiorowe dzieł Chopina i wydania dzieł innych kompozytorów) oraz 1451 programów, 2259 afiszy i 562 książki z biblioteki Mateusza Glińskiego ofiarowanych przez jego żonę. W fonotece znajduje się natomiast 3171 płyt analogowych i kompaktowych, taśm szpulowych i kaset oraz 129 kaset video z filmami o tematyce chopinowskiej i dotyczących wystąpień uczestników XIII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. F. Chopina. Do najcenniejszych zbiorów należą nagrania Ignacego Friedmanna, Józefa Hofmana, Raula Koczalskiego, Witolda Małcużyńskiego, Aleksandra Michałowskiego, Henryka Neuhausa, Ignacego Jana Paderewskiego, Artura Rubinsteina, Józefa Śmidowicza, Jerzego Żurawlewa oraz Claudia Arraua, Alfreda Cortot, Róży Etkin, Vladimira Horovitza, Margerity Long itp. oraz nagrania uczestników Międzynarodowych Konkursów Pianistycznych im. Fryderyka Chopina odbywających się w Warszawie co pięć lat, począwszy od 1927 roku (z przerwą w czasie działań wojennych).

    W fototece, która liczy 8779 pozycji, gromadzi się negatywy, pozytywy i mikrofilmy zbiorów muzealnych i częściowo biblioteki (pierwsze wydania) oraz zbiorów chopinowskich znajdujących się w kolekcjach prywatnych i państwowych w Polsce i na świecie.

    Duże znaczenie przykłada się w Muzeum Chopina do opracowywania zbiorów. Poza katalogiem przedmiotowym zbiorów Muzeum, który - oprócz opisu obiektu - uwzględnia takie elementy, jak: stan pierwotny, zabiegi konserwatorskie, pochodzenie, bibliografię wraz z udziałem w wystawach, opracowuje się indeksy nazwisk, miejscowości, adresów i indeks rzeczowy. Systematycznie uzupełniany jest też katalog centralny chopinianów oraz inne kartoteki pomocnicze.

    W bibliotece, poza katalogiem autorskim i przedmiotowym książek, znajdują się następujące katalogi: alfabetyczny wg tytułów czasopism, wg numerów opusów, katalog pierwodruków oraz katalogi alfabetyczne wg tytułów utworów i wydawców wydań późniejszych, zbiorowych oraz transkrypcji dzieł Chopina.

    Fonoteka prowadzi katalogi: alfabetyczne wg tytułów utworów, wykonawców (pianiści) i firm płytowych oraz katalog alfabetyczny dzieł innych kompozytorów (wg nazwisk).

    Fototeka dysponuje trzema katalogami: topograficznym, osobowym i rzeczowym obejmującym działy: a) dzieła Chopina - źródła pierwotne (autografy całości + szkice), pierwodruki (franc., niem., ang.), inne wydania (wg wydawców), b) pamiątki i dokumenty po Chopinie, c) ikonografię Chopinowską (dawna + współczesna), d) ikonografia miejsc pobytu kompozytora (dawna + współczesna), e) listy Chopina i o Chopinie, f) epoka Chopina - dokumenty osób współczesnych i ikonografia osób współczesnych, g) upowszechnianie dzieła Chopina - konkursy i festiwale, h) działalność TiFC - wizyty, uroczystości i koncerty, k) działalność osób związanych z propagowaniem spuścizny Chopinowskiej.

    Wszystkie zbiory należące do Towarzystwa im. Fryderyka Chopina są systematycznie poddawane dezynfekcji i konserwacji oraz badaniom mikrobiologicznym.

    Rozpoczęta w roku 1955 działalność wystawiennicza Muzeum rozwinęła się znacznie od 1969 roku. Przygotowana w obecnej wersji wg scenariusza Hanny Wróblewskiej-Straus stała wystawa Chopin w kraju rodzinnym i na obczyźnie jest eksponowana wraz z Gabinetem prof. Jerzego Żurawlewa w Zamku Ostrogskich w Warszawie, przy ul. Okólnik 1. Zwiedzający mogą korzystać z przewodników dźwiękowych nagranych w pięciu wersjach językowych (polskiej, francuskiej, angielskiej, niemieckiej i japońskiej). Przewodniki dźwiękowe są także dostępne w Domu Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli i w Saloniku Chopinów, mieszczącym się w pałacu Czapskich (dawniej Krasińskich) w Warszawie (ul. Krakowskie Przedmieście 5).

    Poza stałymi ekspozycjami w Warszawie i Żelazowej Woli organizuje się wystawy czasowe w siedzibie własnej oraz poza nią w kraju i za granicą. W okresie od 1955 do 1994 Muzeum zorganizowało ponad sto wystaw w kraju i poza nim, na których udostępniano oryginalne zbiory lub reprodukcje fotograficzne. Były to nie tylko wystawy o tematyce chopinowskiej, ale także poświęcone m. in. Karolowi Szymanowskiemu (wspólnie z Archiwum Kompozytorów Polskich XX w. Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego), Ignacemu Janowi Paderewskiemu, Mieczysławowi Karłowiczowi (wspólnie z Warszawskim Towarzystwem Muzycznym), Józefowi Elsnerowi (wspólnie z Biblioteką Narodową), Dusznikom w czasach Chopina i w latach późniejszych (ze zbiorów Rudolfa Gołębiowskiego).

    Do wydarzeń o szczególnej randze artystycznej należała wystawa portretów Fryderyka Chopina i George Sand pędzla Eugene`a Delacroix z 1838 r. zorganizowana przez Towarzystwo im. Fryderyka Chopina w Sali Muzealnej Zamku Ostrogskich w dniach od 27 listopada do 3 grudnia 1979. Ekspozycję obu części słynnego podwójnego portretu, zainicjowaną przez Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Francuskiej, uzupełniono autografami polskiego kompozytora i francuskiej powieściopisarki. Portret Chopina wypożyczyło Muzeum Luwru, zaś portret George Sand Ordrupgaard w Kopenhadze. Oba portrety były po raz pierwszy eksponowane w ojczyźnie Chopina.

    Na wyróżnienie zasługuje także wystawa Teofil Kwiatkowski 1809 - 1891 zorganizowana w Zamku Ostrogskich w stulecie śmierci artysty. Była to pierwsza wystawa monograficzna tego artysty oparta na zbiorach polskich.

    Do wystaw wyjątkowych zorganizowanych za granicą należą Chopin wczoraj i dziś (Tokio, Koriyama, Osaka, 6 III - 10 V 1970), Chopin talentem świata obywatel (Mariańskie Łaźnie i Praga, 12 VIII - 8 X 1972), Fryderyk Chopin 1810-1849 i Międzynarodowe Konkursy Chopinowskie 1927-1980 (Gandawa 1985), Fryderyk Chopin (Tokio IV - V 1988) oraz Chopin i Liszt (Budapeszt 20 III - 17 IV 1997).

    Muzeum organizuje także wystawy towarzyszące Międzynarodowym Sympozjom Chopinowskim. W październiku 1986 r. z okazji Sympozjum Chopin i romantyzm pokazano w Zamku Ostrogskich wystawę Dzieła Chopina zorganizowaną wspólnie z Biblioteką Narodową, a w grudniu 1988 r. wystawę Fryderyk Chopin, George Sand. Portrety, listy, pamiątki towarzyszącą kolokwium Chopin w literaturze.

    Szczególną wagę przywiązuje się do wystaw organizowanych w Zamku Ostrogskich i w Filharmonii Narodowej podczas trwania Międzynarodowych Konkursów Chopinowskich. Z tej okazji pokazano m. in. następujące wystawy: Fryderyk Chopin wczoraj i dziś (1970), Portret Fryderyka Chopina (1975), Bliskie naszemu sercu pamiątki chopinowskie (1980) i Międzynarodowe Konkursy Chopinowskie 1927-1975 (1980), Kolekcje chopinowskie (1985), Podróż romantyczna Fryderyka Chopina i George Sand na Majorkę (1990; wspólnie z Muzeum F. Chopina i G. Sand w Valdemosie), Okolice Nohant / Nohant Chopina (1990 fotografie Jeana-Baptiste`a Huyhna z Francji), Z muzyką przez świat (plakaty 1990), W hołdzie Fryderykowi Chopinowi - rzeźby Andrzeja Renesa (1990) oraz Chopin i Liszt (1 - 30 X 1990).

    W 1986 r. pracownicy Muzeum zorganizowali po raz pierwszy dla dzieci do lat 14 Ogólnopolski Konkurs Plastyczny o Tematyce Chopinowskiej. Współorganizatorem Konkursu było Ministerstwo Oświaty i Wychowania. Na Konkurs wpłynęło ok. 2300 prac z całej Polski. W lutym 1986, w rocznicę urodzin Chopina, w Zamku Ostrogskich odbyła się uroczystość rozdania 50 nagród i 36 wyróżnień, połączona z otwarciem wystawy Dzieci w hołdzie Chopinowi, na której pokazano prace nagrodzone i wyróżnione.

    Muzeum zajmuje się także pracami redakcyjnymi i wydawaniem plakatów, folderów i katalogów rozumowanych wystaw własnych i współorganizowanych oraz przygotowywaniem i wydawaniem "Roczników Chopinowskich" i "Chopin Studies". W związku z tym współpracujemy stale z Komitetem Redakcyjnym obu tytułów, którego członkami są obecnie: Zofia Chechlińska, Wojciech Nowik, Mieczysław Tomaszewski i Hanna Wróblewska-Straus. Funkcję sekretarza pełni Janusz Zabża.

    Muzeum inicjuje także wydawanie przez inne firmy wydawnicze publikacji o tematyce chopinowskiej. Jedną z nich jest książka Wandy Chotomskiej "Tam gdzie był Chopin", rodzaj przewodnika dla dzieci po miejscach chopinowskich w Polsce (pierwsza tego rodzaju publikacja w świecie).

    Od roku 1969 Muzeum kieruje Hanna Wróblewska-Straus. Jej poprzedniczkami były Krystyna Kobylańska (do 1 kwietnia 1966) i Teresa Dalila Turło (do 1969 r.)

    Hanna Wróblewska-Straus
    Warsaw, April 1997



przycisk - poprzednia strona przycisk - spis tresci przycisk - zycie przycisk - dzielo przycisk - tradycja przycisk - nastepna strona


Poprzednia strona | Spis treści | Życie | Twórczość | Tradycja | Następna strona