Wersja angielska | English version

Muzeum Fryderyka Chopina
w Towarzystwie im. Fryderyka Chopina w Warszawie

Zbiory Biblioteki będącej jedną z nielicznych na świecie bibliotek chopinowskich, liczą obecnie około 20 000 pozycji inwenarzowych - czasopism i książek napisanych w wielu językach (m. in. w japońskim) w latach 1852-2001, w tym 424 książki z biblioteki Mateusza Glińskiego ofiarowane przez jego żonę; nut (od pierwszych wydań aż po wydania drukowane obecnie, w tym wydania zbiorowe dzieł Chopina i wydania dzieł innych kompozytorów) oraz programów i afiszy. W Fonotece (około 4700 pozycji) znajdują się płyty analogowe i kompaktowe, taśmy szpulowe i kasety oraz kasety video z filmami o tematyce chopinowskiej. Do najcenniejszych zbiorów należą nagrania Ignacego Friedmanna, Józefa Hofmana, Raula Koczalskiego, Witolda Małcużyńskiego, Aleksandra Michałowskiego, Henryka Neuhausa, Ignacego Jana Paderewskiego, Artura Rubinsteina, Józefa Śmidowicza, Jerzego Żurawlewa oraz Claudia Arraua, Alfreda Cortot, Róży Etkin, Vladimira Horovitza, Margerity Long itp. oraz nagrania uczestników Międzynarodowych Konkursów Pianistycznych im. Fryderyka Chopina odbywających się w Warszawie co pięć lat, począwszy od 1927 roku (z przerwą w czasie działań wojennych).

W Fototece gromadzi się negatywy, pozytywy i mikrofilmy zbiorów muzealnych i częściowo Biblioteki (pierwsze wydania) oraz zbiorów chopinowskich znajdujących się w kolekcjach prywatnych i państwowych w Polsce i na świecie.

Duże znaczenie przykłada się w Muzeum Chopina do opracowywania zbiorów. Poza katalogiem przedmiotowym zbiorów Muzeum, który - oprócz opisu obiektu - uwzględnia takie elementy, jak: stan pierwotny, zabiegi konserwatorskie, pochodzenie, bibliografię wraz z udziałem w wystawach, opracowuje się indeksy nazwisk, miejscowości, adresów i indeks rzeczowy. Systematycznie uzupełniany jest też katalog centralny chopinianów oraz inne kartoteki pomocnicze.

W Bibliotece, poza katalogiem autorskim i przedmiotowym książek, znajdują się następujące katalogi: alfabetyczny wg tytułów czasopism, kompozycji Chopina wg numerów opusów, katalog pierwodruków oraz katalogi alfabetyczne wg tytułów utworów i wydawców wydań późniejszych, zbiorowych oraz transkrypcji dzieł Chopina.

Fonoteka prowadzi katalogi: alfabetyczne wg tytułów utworów, wykonawców (pianiści) i firm płytowych oraz katalog alfabetyczny dzieł innych kompozytorów (wg nazwisk).

Fototeka dysponuje trzema katalogami: topograficznym, osobowym i rzeczowym obejmującym następujące działy:

  • dzieła Chopina - źródła pierwotne (autografy całości + szkice), pierwodruki (franc., niem., ang.), inne wydania (wg wydawców)
  • dokumenty i pamiątki po Chopinie
  • ikonografia Chopinowska (dawna + współczesna)
  • ikonografia miejsc pobytu kompozytora (dawna + współczesna)
  • listy Chopina i o Chopinie
  • epoka Chopina - dokumenty i ikonografia osób współczesnych
  • upowszechnianie dzieła Chopina - konkursy i festiwale
  • działalność TiFC - wizyty, uroczystości i koncerty
  • działalność osób związanych z propagowaniem spuścizny Chopinowskiej

    Wszystkie zbiory należące do Towarzystwa im. Fryderyka Chopina są systematycznie poddawane dezynfekcji i konserwacji oraz badaniom mikrobiologicznym.



    Dom urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli - pokój matki z alkową



    Dom urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli - widoki z zewnątrz

    Rozpoczęta w roku 1955 działalność wystawiennicza Muzeum rozwinęła się znacznie od 1969 roku. Przygotowana w obecnej wersji wg scenariusza Hanny Wróblewskiej-Straus stała wystawa Chopin w kraju rodzinnym i na obczyźnie jest eksponowana wraz z Gabinetem prof. Jerzego Żurawlewa w Zamku Ostrogskich w Warszawie, przy ul. Okólnik 1. Zwiedzający mogą korzystać z przewodników dźwiękowych nagranych w pięciu wersjach językowych (polskiej, francuskiej, angielskiej, niemieckiej i japońskiej). Przewodniki dźwiękowe są także dostępne w Domu Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli i w Saloniku Chopinów, mieszczącym się w pałacu Czapskich (dawniej Krasińskich) w Warszawie, ul. Krakowskie Przedmieście 5.

    Poza stałymi ekspozycjami w Warszawie i Żelazowej Woli organizuje się wystawy czasowe w siedzibie własnej oraz poza nią w kraju i za granicą. W okresie od 1955 do 2001 Muzeum przygotowało ponad sto wystaw, na których udostępniano oryginalne zbiory lub reprodukcje fotograficzne. Były to nie tylko wystawy o tematyce stricte, ale także około-chopinowskiej, np. ekspozycja poświęcona Karolowi Szymanowskiemu opracowana wspólnie z Archiwum Kompozytorów Polskich XX w. Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego), Ignacemu Janowi Paderewskiemu, Mieczysławowi Karłowiczowi (wspólnie z Warszawskim Towarzystwem Muzycznym), Józefowi Elsnerowi (wspólnie z Biblioteką Narodową), Dusznikom w czasach Chopina i w latach późniejszych (ze zbiorów Rudolfa Gołębiowskiego).


    Dom urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli - salonik muzyczny

    Do wydarzeń o szczególnej randze artystycznej należała wystawa portretów Fryderyka Chopina i George Sand pędzla Eugene`a Delacroix z 1838 r. zorganizowana przez Towarzystwo im. Fryderyka Chopina w Sali Muzealnej Zamku Ostrogskich w dniach od 27 listopada do 3 grudnia 1979. Ekspozycję obu części słynnego podwójnego portretu, zainicjowaną przez Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Francuskiej, uzupełniono autografami polskiego kompozytora i francuskiej powieściopisarki. Portret Chopina wypożyczyło Muzeum Luwru, zaś portret George Sand Ordrupgaard w Kopenhadze. Oba portrety były po raz pierwszy eksponowane w ojczyźnie Chopina.

    Na wyróżnienie zasługuje także wystawa Teofil Kwiatkowski 1809 - 1891 zorganizowana w Zamku Ostrogskich w stulecie śmierci artysty. Była to pierwsza wystawa monograficzna tego twórcy oparta na zbiorach polskich.


    Wystawa Teofil Kwiatkowski 1809-1891 zorganizowana w Zamku Ostrogskich w 1991



    Wystawa Fryderyk Chopin zorganizowana w Suntory Museum w Tokio w 1988 - wernisaż
    Do ważniejszych wystaw zorganizowanych za granicą należą ekspozycje:
  • Chopin wczoraj i dziś (Tokio, Koriyama, Osaka, 6 III - 10 V 1970)
  • Chopin talentem świata obywatel (Mariańskie Łaźnie i Praga, 12 VIII - 8 X 1972)
  • Fryderyk Chopin 1810-1849
  • Międzynarodowe Konkursy Chopinowskie 1927-1980 (Gandawa 1985)
  • Fryderyk Chopin (Tokio IV - V 1988)
  • Chopin i Liszt (Budapeszt 20 III - 17 IV 1997)
  • Fryderyk Chopin 1810-1849 (Tokio i Osaka 1999/2000)
  • Muzeum organizuje także wystawy towarzyszące Międzynarodowym Sympozjom Chopinowskim. W październiku 1986 r. z okazji sympozjum Chopin i romantyzm pokazano w Zamku Ostrogskich wystawę Dzieła Chopina zorganizowaną wspólnie z Biblioteką Narodową, a w grudniu 1988 r. wystawę Fryderyk Chopin, George Sand. Portrety, listy, pamiątki towarzyszącą kolokwium Chopin w literaturze.

    Szczególną wagę przywiązuje się do wystaw organizowanych w Zamku Ostrogskich i w Filharmonii Narodowej podczas trwania Międzynarodowych Konkursów Chopinowskich. Z tej okazji pokazano m.  in. następujące ekspozycje:
  • Fryderyk Chopin wczoraj i dziś (1970)
  • Portret Fryderyka Chopina (1975)
  • Bliskie naszemu sercu pamiątki chopinowskie (1980)
  • Międzynarodowe Konkursy Chopinowskie 1927-1975 (1980)
  • Kolekcje chopinowskie (1985)
  • Podróż romantyczna Fryderyka Chopina i George Sand na Majorkę (1990; wspólnie z Muzeum F. Chopina i G. Sand w Valdemosie)
  • Okolice Nohant / Nohant Chopina (1990, fotografie Jeana-Baptiste`a Huyhna z Francji)
  • Z muzyką przez świat (plakaty 1990)
  • W hołdzie Fryderykowi Chopinowi - rzeźby Andrzeja Renesa (1990)
  • Chopin i Liszt (1995)
  • Chopin daleko rozsławił swe imię (1999; 2000 - wersja zmieniona, poszerzona)
  • Fryderyk Chopin i bracia Kolbergowie na tle epoki. Przyjaźń. Praca. Fascynacje
  • (2005)



    Wystawa Chopin i Liszt zorganizowana w Zamku Ostrogskich w 1995



    Wystawa Dzieci w hołdzie Chopinowi zorganizowana w Zamku Ostrogskich w 1986
    W 1986 r. pracownicy Muzeum zorganizowali po raz pierwszy Ogólnopolski Konkurs Plastyczny o tematyce chopinowskiej (dla dzieci do lat 14). Współorganizatorem konkursu było Ministerstwo Oświaty i Wychowania. Na konkurs wpłynęło ok. 2300 prac z całej Polski. W lutym 1986, w rocznicę urodzin Chopina, w Zamku Ostrogskich odbyła się uroczystość rozdania 50 nagród i 36 wyróżnień, połączona z otwarciem wystawy Dzieci w hołdzie Chopinowi, na której pokazano prace nagrodzone i wyróżnione.

    Muzeum zajmuje się także pracami redakcyjnymi oraz wydawaniem plakatów, folderów i katalogów rozumowanych wystaw własnych i współorganizowanych oraz przygotowywaniem i wydawaniem "Roczników Chopinowskich" i Chopin Studies"". W związku z tym współpracujemy stale z Komitetem Redakcyjnym obu tytułów, którego członkami są obecnie: Zofia Chechlińska, Grażyna Michniewicz (sekretarz), Wojciech Nowik, Elżbieta Szczepańska-Lange, Mieczysław Tomaszewski i Hanna Wróblewska-Straus.

    Muzeum inicjuje także wydawanie przez inne firmy wydawnicze publikacji o tematyce chopinowskiej. Jedną z nich jest książka Wandy Chotomskiej "Tam gdzie był Chopin", rodzaj przewodnika dla dzieci po miejscach chopinowskich w Polsce (pierwsza tego rodzaju publikacja w świecie).

    Od roku 1969 Muzeum kieruje Hanna Wróblewska-Straus. Jej poprzedniczkami były Krystyna Kobylańska (do 1966) i Teresa Dalila Turło (do 1969).

    Hanna Wróblewska-Straus